• Montaigne – Denemeler / Bütün Denemeler 3

Michel de Montaigne’in Denemeler’inin üçüncü ve en olgun kitabı, yazarın kendini ve insanı en samimi, en şüpheci ve en deneyim odaklı biçimde ele aldığı bölümdür.

Bu ciltte Montaigne; yarar ile dürüstlük arasındaki gerilim, tövbe, dostluk ve ilişki biçimleri, yaşlılık ve aşk, konuşma sanatı, kibir (vanite), iradenin yönetimi, sakatlar/mucizeler ve özellikle “Deneyim Üzerine” başlıklı uzun denemesiyle insanın doğasını, aklın sınırlarını ve günlük yaşamın bilgeliğini inceler. Soyut ideallerden çok kendi bedeninin, alışkanlıklarının ve yaşadığı olayların tanıklığına güvenir. “Ne biliyorum?” sorusunu daha da derinleştirir; bilginin değil, kendini tanımanın ve ılımlı yaşamanın peşindedir.

-Adımı Anarken Yansın Ciğerin


Aramadın gittin günden beri,

Vicdanına sordun mu beni?

Şehrin en gürültülü caddesinin hemen arkasında, zamanın durduğu o sahaf dükkanına girdim. Raflar, okunmayı bekleyen binlerce ruh gibi sessizce üzerime eğiliyordu. Rastgele bir kitap çektim raftan; eski, cildi hafifçe soyulmuş bir şiir kitabıydı.

Kapağını açtığım an, içinden sararmış bir kağıt parçası kucağıma düştü. Üzerinde sadece iki cümle yazılıydı: "Bu satırı okuyorsan, artık yalnız değilsin. Ben de tam burada, bu kelimenin üzerinde durmuştum."

O an anladım ki, kitaplar sadece hikaye anlatmaz; onlar, bizden önce oradan geçenlerin bıraktığı ayak izleridir. O meçhul el yazısının sahibini bulmak için sayfaları tek tek çevirmeye başladım. Her altı çizili kelime, beni hiç tanımadığım birinin kalbine biraz daha yaklaştırıyordu.