Dijital Kitaplık

Hepimiz Biraz Pengueniz
Bütün bu satırları, bu uzun ve keyifli yolculuğu düşündüğümde, Penguenler Adası benim için yılın en büyük sürprizlerinden biri oldu. Başlarken beni bu kadar içine çekeceğini, bu kadar güldürüp bu kadar düşündüreceğini, dahası bitirdikten sonra günlerce zihnimde dolaşacağını tahmin etmemiştim. Çoğu kitap biter, kapağını kapatır ve kitaplığınızdaki yerine usulca çekilir; ama Penguenler Adası öyle yapmıyor. O, kapağını kapattıktan sonra da sizinle yaşamaya devam ediyor. Bir haber izlerken, bir siyasetçinin konuşmasına denk gelirken ya da toplumun ortak bir histeriye kapıldığı anlara tanık olurken, birden aklınıza o penguenler geliyor. İşte o an, France’ın kurduğu o büyülü alegorinin aslında bir kurgudan ibaret olmadığını, hepimizin hayatının tam merkezinde durduğunu fark ediyorsunuz.

Bu kitabı bu kadar etkileyici kılan şey, yazarın zekâsının yanında taşıdığı o garip samimiyet. France, okuruna tepeden bakan, onu küçümseyen bir yazar değil. Tam tersine, o da bu döngünün bir parçası olduğunu bilen, insanlığın hallerine dışarıdan bakıp hüzünle karışık bir tebessümle omuz silken bir anlatıcı. Bu yüzden kitap boyunca kendinizi yalnız hissetmiyorsunuz. Sanki yazar yanı başınıza oturmuş, elindeki eski bir dürbünle tarihin tozlu sayfalarını sizinle birlikte izliyor ve arada bir kulağınıza eğilip "Gördün mü, yine aynı şeyi yaptılar," diye fısıldıyor. Bu eşlik ediş, kitabı bir hiciv metni olmaktan çıkarıp adeta bir yol arkadaşına dönüştürüyor.

Eğer siz de toplumların saçmalıklarına, siyasetin gülünçlüğüne, kurumların içyüzüne ve tarihin tekerrürden ibaret olduğu fikrine ilgi duyuyorsanız; üstelik bunları kuru bir dille değil, zarif bir alaycılıkla, ince bir zekâyla okumak istiyorsanız, bu kitap tam size göre. Ama şimdiden uyarayım: Bu kitabı okuduktan sonra haberlere, siyasetçilere, kalabalıkların coşkusuna ve hatta kendi toplumunuza asla aynı gözle bakamayacaksınız. Çünkü France, sayfalar boyunca size öyle bir ayna tutuyor ki, kitabı bitirdiğinizde o aynanın karşısında artık kendinizi değil, bir pengueni görüyorsunuz. Ve işin en tuhaf yanı, bu durumdan rahatsızlık duymak yerine, garip bir kabulleniş ve tebessümle karışık bir farkındalık hissediyorsunuz. Belki de bu kitabın en büyük başarısı budur: İnsana kendi saçmalığını o kadar zarif bir şekilde göstermek ki, okur buna kızacağına oturup gülmeyi tercih ediyor. İşte Penguenler Adası, bu gülüşün kitabıdır.