"İlim, kalpte tevazu meydana getirmiyorsa, o ilim değildir."

“İnsan en çok da anlaşılmadığında yalnız hisseder. Kalabalığın içinde bile eksik hissetmesinin nedeni budur. Çünkü bazı boşlukları hiçbir ortam dolduramaz; sadece doğru insanlar iyileştirebilir.”

Cismen namuslu ama ruhen hırsız olana ne hüküm verirsiniz?

Keder varlığınızda ne kadar derin bir oyuk açarsa, taşıyabileceğiniz sevinç o kadar fazla olur.

Gazali ayrıca bilginin alışkanlığa dönüşme riskine dikkat çeker. İnsan bir süre sonra bildiklerini tekrar etmeye başlar, ama artık onlarla temas etmez.

Gazali'ye göre bilgi, hangi amaçla talep edildiğine göre değer kazanır ya da kaybeder. Gösteriş için öğrenilen bilgi, insanı başkalarının gözünde büyütür; ama kendi gözünde küçültür. Tartışmak, üstün gelmek, itibar kazanmak için edinilen bilgi, insanı hakikatten uzaklaştırır. Bu yüzden Gazali, bilginin kendisinden önce niyetin temizlenmesi gerektiğini söyler ve bunu açıkça ifade eder:

"İlim, Allah için talep edilmezse, sahibini ateșe sürükler."

Bilgi, niyetle birleşmediğinde yönünü kaybeder.

"İlmini artırıp da hidayeti artmayan kimse, Allah'tan ancak uzaklaşır."

Gazali'nin dikkat çektiği bir diğer nokta, bilginin insanı kendisiyle yüzleştirmemesi ihtimalidir.

Bazı bilgiler, insanı dış dünyaya açar; ama iç dünyasını karanlıkta bırakır.

“İnsan bazen her şeyi geride bırakıp yeniden başlamak ister. Çünkü bazı yorgunluklar uykuyla geçmez; insanın ruhuna işler.

"İlim, amel edilmediği takdirde sahibinin aleyhine delil olur."

İnsan, bildiklerinin gereğini yerine getirmediğinde, bilgisizliğinden daha ağır bir yük taşır.

Gazali, bilgiyi bir sorumluluk olarak görür. Bilgi arttıkça hesap da artar.

Gazali için bilmek, yaşanmadığı sürece eksik kalır. İnsan bildiğini yapmadığında, bilgi onu kurtarmak yerine aleyhine delil olur.