Doktorlar anlamadı ama ben hastayım. Hastalığımı biliyorum: Umutsuzluk, kırgınlık... Ruh çöküntüsü içinde gittikçe kendimden ayrılıp başka bir insan oluyorum. Bu umutsuzluk, ne yapmam gerekli olduğunu bilmememden geliyor. Ne başkaları için yaşayabiliyorum, ne kendim için... Başkaları için yaşayabilsem kendim için de yaşamış olacağımı, mutlanacağımı biliyorum, ama nasıl?..

"Halk bilir, halk sezer..." sözünde, dikkat et, halkı bir küçümseme, hiçe sayma, sevmeme var. Yalan, bir büyük yalan içinde uyuşmuşuz. Halk hiçbişey bilmiyor, hiçbişey sezemiyor. Bilse, sezse, bunca yüzyıllardanberi aldatılır, kandırılır mıydı? Nasıl bir uyuşturucu yalan bu... Gerçekten bu halkın bilip öğrenmesini istememişiz. İsteseydik, önce halkımızı bütün acı gerçekleriyle tanır, ondan sonra ne yapmamız gerektiğini düşünürdük. Kendi halkımızı olduğundan üstün saymak neden? Tanrı, okuryazar bile olmayan insanlara iltimas mı yapmış?

Buraya gelmeden önceki iyi niyetli aptallığımı düşünüyorum; içimi bir halk dalkavukluğu kaplamıştı. Bizi nasıl kandırdılar, aldattılar, sonunda halk dalkavuğu yaptılar. Halk bilir, halk herşeyi bilir, halkta büyük bir sezgi vardır!
Yalan, hepsi yalan... "Halk herşeyi bilir" demek dalkavukluğu bile, halkı kendilerinden ayrı, bambaşka, umacı, koskocaman bir dev yaratık görmek değil de nedir? Yalandan halkı sever göründükçe, halka dalkavukluk ettikçe, bu yalanlara gerçekten inanan benim gibi tektük kişiler, bilgisizliğin, görgüsüzlüğün, geriliğin kızgın, sonsuz çölüne sızan cılız sular gibi kuruyup, bitip gideceğiz.

Zübükzade'nin eğriliğini hep biliriz. Ama ne demişler, "Yılan dolana dolana gider de, deliğin ağzına geldi mi doğrulur." Hayatta böyle olunacak. İş, deliğin ağzına geldin mi doğrulmakta...

- Bir namuslu tutturmuş gidersiniz, Namuslu olup da ne olacak, bir iş beceremedikten kelli... Varsın çalsın çırpsın da, arada ucu kasabamıza da dokunsun. Sünepe, uyuntu oturmuş da çalmamış, ne çıkar efendi? Doğru mu dediğim? İnsanda ağız varsa elbet yiyecek. Adam odur ki, hem yesin hem yedirsin...

Zübük,
Biz elhamdülillah Müslümanız ve beş vakte beş daha katıp namazımızı evimizde kılarız, dedi.
Burhan Bey de,
Gördünüz mü ya? dedi. Namaz evde de kılınır. İlle cami gerekmez. Okul öyle değil, çocuklar evde okuyamaz, okul ister. Cami bitane diyorsunuz, uzak diyorsunuz. Uzaksa daha iyi. İbadet yerine gitmek için zahmete girmek sevaptır.

Sayın büyüklerim, sevgili hemşerilerim. Bizim başımıza her ne kötülük gelmişse bilgisizlikten gelmiştir. Biz bilgisizlikten çok çektik, daha da çekmekteyiz. Cami yaptıralım diyorsunuz. İyi, hoş... Başüstüne yaptıralım. Ama cami ne gerek? Kasabamızda cami yok mu? Cemaat dolup dolup taşıyor da, camimiz almıyor mu? Şükür Allaha camimiz var, atalarımızdan kalma... Eskidir, yıkıktır derseniz anlarım. Bana kalırsa yeniden cami istemez. Çünkü gereği yok. Gelin, bu derneği kuralım, ama cami yaptırma derneği olmasın da okul yaptırma derneği olsun. Okul yaptıralım.

Yahu, bu insanoğlu anlamadığı bir laf oldu mu ağlıyor demek... Bak, demin efendiler, Allah razı olsun, nutuk çektiler. Anladık mı? Yok... Gelgelelim ağladık. Şimdi de Bedir Hoca Arabi üzerine dua okur. Ne anladık? Hiç... Velakin ağlamaktan gözpınarlarım kurudu, ötey gözüm de kör olacak. Demek bu beni beşer, anlamadığı söze ağlıyor, he mi?

Ne demeye Zübükzade'yi yerden yere vururuz? Bu politika ne demek arkadaşlar? Propaganda demek. Propaganda ne demek? Yalan dolan demek. Şimdi eğri oturalım doğru konuşalım, aramızda Zübükzade'den yalancı dolancı var mı?

Biz neden böyleyiz? Öyle ya canım, bu anasının oğlu, babası bellisiz Zübük başımıza getirmedik bela bırakmamış. Hepimizin ayrı ayrı canını yakmış. Biz herbirimiz bunun ipini çekmeye gönüllüyüz, öyleyken neden bu uğursuzu daha aramızda yaşatırız, neden yalanlarına inanmayız da inanır görünürüz? Benimkisi korkudan... “Korku dağları bekler," demişler. İnsan yüreği dağ olsa bunca yalanın saldığı korkuya dayanamaz.

Sen bu bizim Zübükzade İbraam'ı bilmez gibi konuşuyorsun. Yahu bu İbraam, gazetelerde resmini gördüğü vekille hemen kendini arkadaş bilmez mi? Şimdi bu vali hazretleri Zübükzade'ye ne yapsın? Hadi Bey'le arkadaş olmadıklarını nerden bilsin... Gidip bir vekile de, "Zübükzade İbraam çok yakın arkadaşınız mı?" diye soramaz ya... Gördün mü, isteristemez herif yutacak bu dolmayı... Ne demişler: "İt kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgesi sanırmış." Bu bizim Zübük de şimdicik veklin gölgesine girdi işte. Sen de allasen, bilmez gibi konuşuyorsun.

Şimdi en azgın muhalifler bile tersyüz edip hükümetten yana olup küplerini doldurmaya çalışırken, senin bu yaptığın nedir?
(...)
Bu da o, şu da o... Bunların hamurunun mayası bir. Hangisinden hükümet kursan, öbüründen ayırdı olmaz heyri. Kalaycı Kör Nuri ile Kasap Osman yoldalarmış. Önlerinden giden kağnının tekeri, öküzün saldığı yerdeki taze fışkının üstünden geçince, fışkıyı ikiye bölmüş. Kör Nuri hemen Kasap Osman'a, "Bak ağa fışkıya," demiş, "birken iki oldu. Bu da o, şu da o..."

Yani uzun lafın kısası, diyeceğim şu ki, bir ordu asker üstüne yürüse bu Zübükzade, “Aman aslanlar, sizin kumandan paşanız benim canciğer ahbabım, söyleyeyim de hepinizi onbaşı yapsın..." diyerek askerlerin ellerindeki silahları, hem de kendisi istemeden rüşvet diye bıraktırır.
Azrail bu herifin canını almaya gelse, kendi canını kurtarmak için pabucunun tekini bırakır da zor kaçar. Bey, böyle bir namussuzun eşi benzeri nerde görülmüş...

Kadın dediğin, erkeğin elinin kiri. Boşayıp elini yıkadı mı, bitti. Okumuş yazmış bir kadın alır, öyle ya... Bu adam bikere siyasete gözünü dikmiş. Böylesinden korkulur. Bunun yapmayacağı kötülük yoktur.

Yaa... Acep Zübükzade'ye gelecek olan vekil miymiş?
- Tövbe de! Vekil gelirse, benim bildiğim Zübükzade katiyen kabul etmez, kapısından kovar. İlle başvekili ister.
Heyri, göz göre göre, evime hükümet erkânı geldi, diyerekten bütün kasabayı kandıracak, he mi? Sonra da hükümete akıl verdim diye gert gert gerinecek. Ulan, senin verdiğin akılla küçük su dökmeye giden, kademhanenin çukuruna düşer be!
Syf 13